Célèbre peinture de Claude Monet

De wieg van het impressionisme

Le Havre, oorsprong van de Moderne Kunst

Le Havre : Claude Monet a peint au Havre "Impression, soleil levant"

Boudin, meester vanMonet, zelfs als is hij geboren inHonfleurdeed hij er vertrouwen op en ontwikkelde zijn talenten inLe Havre. Een aantal jaren later legde Monet er de eerste steen voor stichtingsbeweging van de Art Modernemet zijn”Impression soleil levant”waarvan men vaak vergeet dat, niettegenstaande de bewaring in het Musée Marmottan, deze geboren is in Le Havre, nabij de semafoor. Het uitzonderlijk licht van de monding is bepalend, zoals een aantal jaren laterRaoul Dufyschrijft en opeist. Le Havre, de haven, de strand, de regatta inspireren alle hoofdactoren van deze beweging (Pissarro, Sisley, Boudin, Monet, Jongkind...).

Door de eeuwen van academisch en gecodificeerd schilderen opnieuw in vraag te stellen, laten Monet en de impressionistische schilders een nieuwe wind waaien. Dit schilderwerk blijft vandaag nog, in de ogen van het grote publiek, de meest geliefde en fascinerende periode.

De impressionistische schilders, met behoud van de link met schilderijen van de reële wereld, rukken zich los van het juk van het verleden, door de vrije keuze van de thema’s die ze behandelen, getrokken uit het dagdagelijks leven van iedereen en door een innoverende methode van voorstelling. Wat voor hen nog meer belangrijk was, de visie en de beeldende zoektocht van de artiest: een onderwerp is een ander waard.

Van de wereld kon hetimpressionismeeen moderne visie geven door voor niet-aangeraakte thema’s in het schilderij te kiezen, vrij van de voorouderlijke picturale kanonnen  om een nieuwe perceptie uit te vinden die voldoet aan de wens om instant “impressie” te bevoordelen op de opbouw van de geest: schilderen op de natuur, op het motief et uit de ateliers trekken om het reële op te zoeken. Weg met de historische en mythologische “grote machines” van de academische schilders met bevelen van de macht, de impressionisten willen zich uiten over de eenvoudige schoonheid van de natuur of ook het leven van hun tijdgenoten.

Pierre-Auguste Renoir, "Portrait de Nini Lopez"
Camille Pissarro, "L’Avant-port du Havre"

Al deze artiesten waren op zoek naar bewaarde plaatse van de industriële revolutie (Barbizon, Normandië...). Daarin gaven ze hun stijl een zekere sociologische en geografische dimensie.


De volgelingen van deze beweging streden een strijd, begonnen door Manet in 1860, tegen het stof van een verouderd atelier, tegen de veel te stevig gevestigde conventies, om een nieuw realistisch, hedendaags schilderij toe te laten en te erkennen door definitief de zoektocht te verwerpen van een mooi ideaal en een eeuwige essentie van de dingen, die geliefd was bij de klassieken.

Tegenover de officiële kunst van het Tweede Rijk, verzette zich de onafhankelijke en rebelse kunst. De formule van Manet: "Ik schilder wat ik zie en niet wat anderen bevalt om te zien”, alleen al, vat de opeising samen van de artiest om een persoonlijke visie te geven, die van zijn eigen gevoeligheid. De impressionisten voerden een aantal picturale procedés in: het gebruik van lichte tinten, de verdeling van de tinten(oranje wordt voorgesteld door het naast elkaar platsen van twee zuivere kleuren, rood en geel), het verkrijgen van de vorm en het volume door de toetsen en de kleuren in plaats van een tekening-omtrek, het gebruikt van de dikte... 

Alfred Sisley, "Le Loing à Saint-Mammès"
Le Havre : de nombreuses œuvres sont exposées au MuMa
Eugène Boudin, "Etude de ciel sur le bassin du Commerce"

Als vandaag de dag de impressionisten aan het firmament van de schilderkunststaan, dan moet enkel de bevlieging worden betwist voor de donatie Senn Foulds in het MuMa, Musée d'Art Moderne André Malraux, het is belangrijk om te herhalen hoe hun schilderkunst in hun tijd verkeerd werd begrepen, verworpen en zelfs veracht. Maar tegen alles in hielden alle artiesten stand, zonder ook maar een moment aan verandering te denken, uit zorg om het publiek te behagen. Deze laatste, die stap per stap, naar hen kwam.